Triết lý giáo dục 

Hiểu mình là nhiệm vụ tối thượng

Từ niềm tin nền tảng “mỗi con người là phiên bản độc nhất” dẫn đến triết lý logic rõ ràng  “hiểu mình là nhiệm vụ tối thượng” của đời người. Đó cũng là triết lý nền tảng của Học viện Kim Danh, đơn giản nhưng sâu sắc.

Mỗi con người là một hệ thống rất phức tạp. Trong mỗi người tồn tại nhiều tầng khác nhau, suy nghĩ, cảm xúc, ký ức, niềm tin, nhu cầu, khát vọng, nỗi sợ, lý tưởng và những động lực sâu xa dẫn dắt hành động của họ. Những tầng này tương tác với nhau liên tục và tạo nên cách mỗi người nhìn nhận thế giới cũng như cách họ sống cuộc đời mình.

Sự phức tạp đó khiến con người không thể được hiểu chỉ bằng một vài đặc điểm đơn giản như nghề nghiệp, địa vị hay thành tích.

Hiểu mình là một hành trình

Một người có thể rất thành công trong công việc nhưng vẫn cảm thấy bất an trong nội tâm. Một người có thể bình thường trong mắt xã hội nhưng lại có một đời sống tinh thần hạnh phúc sâu sắc. Điều này cho thấy mỗi con người mang một cấu trúc nội tâm rất riêng.

Chính vì con người phức tạp và độc nhất như vậy, họ có một nhu cầu rất tự nhiên, là “được hiểu”. Khi một con người được hiểu đúng, họ cảm thấy được tôn trọng, được công nhận và “được sống”. Khi một con người không được hiểu, họ dễ cảm thấy cô đơn, lạc lõng, vô hình ngay cả khi họ đang sống giữa rất nhiều người khác. Nhu cầu được hiểu vì vậy là một nhu cầu rất sâu của đời sống con người.

Đáng tiếc, hãy nhìn vào thực tế, không phải lúc nào con người cũng được hiểu đúng. Người khác có thể nhìn thấy một phần của họ, nhưng hiếm khi nhìn thấy toàn bộ con người thật của họ. Ngay cả những người thân thiết như gia đình hay bạn bè cũng chỉ có thể hiểu một phần trong thế giới nội tâm của mỗi cá nhân.

Điều này dẫn đến :

– Một câu hỏi quan trọng là: ai có khả năng hiểu một con người nhất?

– Câu trả lời đúng nhất là: chính bản thân con người đó.

Lắng nghe bản thân

Không ai có thể sống trọn vẹn bên trong một con người khác. Không ai có thể cảm nhận đầy đủ những suy nghĩ, cảm xúc, nỗi sợ và khát vọng sâu nhất của một người ngoài chính họ. Người khác có thể quan sát, có thể lắng nghe, có thể đồng cảm, nhưng chỉ có bản thân mỗi người mới có khả năng nhìn sâu nhất vào thế giới nội tâm của mình.

Vì vậy, để một người được hiểu đúng trước hết phải bắt đầu từ chính người đó, trước khi ai làm bất kỳ điều gì, hãy đọc “bản thiết kế” của mình để hiểu chính mình. Vậy hiểu mình nghĩa là hiểu điều gì?

Hiểu mình không chỉ đơn giản là biết mình thích ăn gì, thích mặc gì và thích làm gì. Hiểu mình là một quá trình sâu hơn nhiều. Đó là việc con người nhận ra những đặc điểm căn bản gốc của chính mình, gồm năng lực của mình nằm ở đâu, cảm xúc của mình vận hành ra sao, điều gì khiến mình hạnh phúc và điều gì khiến mình đau khổ.

Hiểu mình cũng là hiểu những yếu tố sâu hơn trong đời sống nội tâm, gồm những nhu cầu thật sự của mình, những khát vọng sâu xa, những lý tưởng sống, những nỗi sợ hãi, những đam mê và những niềm tin đang dẫn dắt hành động của mình. Khi một người hiểu được những yếu tố đó, họ bắt đầu nhìn thấy cấu trúc Gốc thật sự của chính mình.

Hiểu mình là hiểu nội tâm

Không chỉ vậy, hiểu mình còn là nhìn thấy rõ cách mình giao tiếp và tương tác với thế giới xung quanh. Một người có thể nhận ra mình phù hợp với môi trường nào, công việc nào, cách sống nào và những giá trị nào thật sự có ý nghĩa đối với cuộc đời mình.

Khi một người hiểu mình ở mức sâu như vậy, họ không chỉ biết mình đang làm gì, mà còn hiểu vì sao mình làm điều đó. Cuộc đời của họ vì thế trở nên rõ ràng một cách minh triết.

Tóm lại:

Thứ nhất, hiểu mình là hiểu được năng lực, thiên hướng và giá trị của mình. Con người biết lựa chọn con đường của mình thay vì phải chạy theo những con đường của người khác

Thứ hai, hiểu mình giúp con người giảm bớt mâu thuẫn nội tâm. Nhiều xung đột trong cuộc sống xuất phát từ việc con người sống không đúng với bản thân mình. Khi họ hiểu bản thể mình, họ có thể điều chỉnh cách sống bên ngoài để phù hợp với bên trong của mình, mà không làm ngược lại.

Thứ ba, hiểu mình giúp con người nhận ra Thiên mệnh của mình. Khi một người hiểu rõ cấu trúc nội tâm, năng lực và khát vọng của mình, họ sẽ nhìn thấy con đường và điểm đến của cuộc đời mình.

Tái kết nối với bản thân

Ngược lại, khi một người không hiểu mình, cuộc sống của họ rất dễ trở nên lạc lõng. Khi họ không biết mình là ai, mình có gì, họ dễ sống theo sự sắp đặt của người khác, chạy theo những tiêu chuẩn bên ngoài hoặc cố gắng trở thành một hình ảnh xa lạ nào đó để được xã hội công nhận.

Những lựa chọn trong cuộc đời họ thường được đưa ra dựa trên áp lực, xu hướng bị dẫn dắt hoặc hoàn cảnh bất đắc dĩ hơn là dựa trên bản thân mình.

Đó là lý do con người rơi vào tình trạng hoang mang trong khi họ vẫn học, vẫn làm và vẫn cố gắng tiến về phía trước, thậm chí được cho là thành công. Nhưng trong sâu thẳm họ thật sự thấy mình lạc lõng, trống rỗng vào hình. Họ không rõ  mình đang đi đâu và điều gì mới thật sự phù hợp với mình.

Chính vì vậy, hiểu mình nên là nhiệm vụ tối thượng, là đặc quyền làm người.

Nếu hiểu mình là nhiệm vụ tối thượng của đời người, thì giáo dục cần phải có một cách tiếp cận khác. Giáo dục không chỉ là việc đưa thêm kiến thức vào con người, mà còn phải giúp con người khám phá những gì đã có sẵn bên trong mình.

Phần lớn các hệ thống giáo dục hiện nay tập trung vào việc truyền đạt kiến thức từ bên ngoài vào con người. Học sinh được dạy nhiều thông tin, nhiều kỹ năng và nhiều phương pháp để thích nghi với xã hội. Điều này có giá trị, nhưng nó chưa chạm tới nhiệm vụ sâu hơn của giáo dục là giúp con người hiểu chính mình.

Theo cách đó, ý thức được việc hiểu mình chính là bước đầu tiên để hóa giải khủng hoảng của sự trống rỗng và vô nghĩa do bỏ rơi bản thể.

Con người bắt đầu kết nối lại với bản thể của mình, họ không còn cần phải chạy theo những ảo ảnh bên ngoài để thay thế giá trị thật của mình. Cuộc đời của họ bắt đầu chuyển hướng sang trạng thái đúng với mình.

Học viện Kim Danh diễn đạt tư tưởng đó bằng một câu rất ngắn gọn “giáo dục nên là khơi ra , thay vì đổ vào”.